Göbeklitepe’den ilhamla Şanlıurfa Turizmi Geliştirme AŞ ve Design Elements ile yürütülerek hayata geçirilen Göbeklitepe Tasarım Koleksiyonu “Tarihin Sırrına Dokun” sloganıyla bizi geçmişin gizemli kalan yanlarını hissetmeye davet ediyor. Koleksiyondaki tasarımlar 6 tasarımcı tarafından Göbeklitepe'nin anıtsal yapılarından, coğrafyasından, figürlerinden, ritüellerinden ve mimarisinden ilhamla geliştirildi. Sirmersan Mermer ve Design Elements tarafından üretimi gerçekleştirilen koleksiyonun amacı insanlık tarihinin başlangıç noktası Göbeklitepe’nin gizli kalan yanlarına tüm dünyanın dokunabileceği bir deneyim yaşatmak.
Koleksiyon için Nurcihan Beyazıt’ın küratörlüğünde Göbeklitepe’de bir araya gelen tasarımcılar Buket Hoşcan Bazman, Ceren Gürkan, Eli Bensusan, Emre Yunus Uzun, Mustafa Timur ve Şule Koç binlerce yıldır kullanılan doğal taşları ve Göbeklitepe’nin günümüze ulaştırdığı kültürel mirası yaratıcı bir bakış açısıyla ele aldılar.
Design Elements; kişiselleştirilebilir mermer dekoratif ürünleri özgün tasarımlarıyla doğanın izinden gidenlerle buluşturuyor. Bugüne kadar birçok farklı projeye ve tasarıma imza atan Sirmersan Mermer ve Design Elements şimdi de tarihin başlangıç noktasının gizemini doğal taşla harmanlayarak bizlere eşsiz bir koleksiyon sunuyor.
Koleksiyon aracılığıyla, Göbeklitepe’nin Türkiye’ye ve dünyaya tanıtılması, Türkiye'nin doğal taşlarının tasarım aracılığıyla tanıtılması, doğal taşların kullanım alanlarının ele alınarak sorgulanması ve yeni kullanım alanlarına açılması, geliştirilen özgün, katma değeri ve ihracat potansiyeli yüksek ürün tasarımlarının Design Elements çatısı altında dünya pazarlarına açılması hedefleniyor.
Koleksiyon nasıl ortaya çıktı?
“Dünyanın bilinen en eski anıtsal yapısı Göbeklitepe’nin hikâyesinin arayışında çıktığımız keşif yolculuğunda, bu yapıyı inşaa edenlerle beklemediğimiz çok farklı noktalarda buluşup hikâyenin içinde kendimizi bulduk. 12000 yıl önce var olan ve bizlerin de farklı şekillerde günlük hayatımızın bir parçası haline gelen figürler, ritüeller, inanışlar ve davranış biçimleri ile kendimizi bulduğumuz bu kültürel mirası yaratıcı bir bakış açısıyla ele aldık. Bu taşları taşımada ve işlemede yaşadıkları zorlukları tasarım ve üretim süreçlerimizde bizzat deneyimlerken, benzer çaba ile aynı taşların günümüz insanının gündelik hayatında yer bulması için çalıştık.
İnsanların ilk alet olan taşa hayat verme çabasının bir devamı niteliğinde olan bu koleksiyon; taş işleme zanaatının ve günümüz teknolojisinde sahip olduğumuz taş işleme yöntemlerinin bir arada kullanılmasıyla hayata geçirildi.”
Küratör Nurcihan Beyazıt
Tasarımlar
Orbit
“Orbit fonksiyonel set Göbeklitepe’yi eşsiz yapan kült yapılardan ve anıtsal mimariden esinlenerek tasarlanmıştır. Orbit toplam 4 parçadan oluşur ve bu parçaların her biri bölgede çıkarılan 4 yapıyı simgelemektedir.”
Tasarımcı: Buket Hoşcan Bazman
Origin Vazo
“Göbeklitepe, Bereketli Hilal olarak tanımlanan, bilinen en eski kültürün doğduğu yerleşik düzenin başladığı Fırat ve Dicle nehirlerinin arasında bir ay şeklinde konumlanan alanın kuzeyinde ve en üst noktasında yer alır. Bereketli Hilal’in kendine has formundan ilhamla tasarlanan Origin Vazo Göbeklitepe’nin bu hilal üzerindeki coğrafi konumunu ve önemini vurgulamaktadır. Vazonun başlangıç kısmı Göbeklitepe’yi ve buradaki yaşamı temsil etmektedir.”
Tasarımcı: Buket Hoşcan Bazman
Ritual
“Göbeklitepe’nin henüz sırrına vakıf olamadığımız ayinlerini anlatan Ritual ile insan ve tanrının ilişkisi başlıyor. Bölgede belli bir düzende dizili olan T şeklindeki dikilitaşlardan esinlenerek tasarlanan şamdanlar gizli ayinlerini yapmakta olan insanların gövdesini, mum ise başlarını temsil ediyor. Kutsal alışkanlıklarını anlatmak için anıtlar diken eski insan ile mumu hayatındaki ritüelleri tamamlamak için kullanan yeni insan Ritual’da birleşiyor.”
Tasarımcı: Ceren Gürkan
STAMP
“Göbeklitepe insanlarının günlük ritüellerinde yer alan nesnelere benzer ürünleri kullanarak onların hayatı ile ilgili deneyimsel bir bilgi edebilir miyiz? Stamp tarihin alışkanlıklarına daha yakında bakabilme imkânı sunuyor.”
Tasarımcı: Eli Bensusan
RAİSE
“Birisi topraktan çıkardığı bir taşı şekillendirip diktikten sonra herhangi bir taştan farklılaşıp anlam kazanır, sembol olur. Bu büyülü anın nasıl ilk defa gerçekleştiğini, taşın kazandığı anlamın ne olduğunu ve sahip olduğumuz dil ile anlatılıp anlatılamayacağını bilmiyoruz.
Tek bildiğimiz artık kaldırılmış ve işlenmiş̧ olan yerdekine göre ‘üstte’ ve ‘anlamlı’ olarak algılandığı. Tüm yapı ve anıtların kökeninde olan bu fikrin ilk örneklerinden biri; Göbeklitepe. Raise bu primitif eylemi taklit eden, insan olmanın kökeninde bulunan sembol oluşturma becerisini kutlayan bir mumluk.”
Tasarımcı: Eli Bensusan
Whisper Of Snakes
“Dünyanın eski mitlerinden olan ‘yılan’, tarihin belki de en güçlü ve en sessiz tanığıdır. Zıtlıkların bir araya geldiği hikâyelerde yılanlar; dişil ve eril, zehirli ve şifacı,
ölümün ve yeniden doğuşun, hayatın, üremenin ve doğurganlığın temsilcisi olarak asırlardır karşımıza çıkar ve varoluşa şahitlik eder.
Bu sebeple lilith, şahmeran gibi mistik, gizemli, tanrısal boyutta imgelerin temsilcisi olan yılanların; tecrübe ettiğimiz bu yüzyılda toprağın katman katman altında bulunan ve gün ışığına çıkan, insanlığın en eski kayıtlarının Göbeklitepe’de yeniden yeryüzünün temsilcisi olması tesadüfi değildir.
Bu fısıltıya kulak vermek için onları tonlarca basınçla, ısıyla pişmiş taş ve minerallerden biçimlendirip evlerimize, hayatımıza ve soframıza davet ettim. Dinleyelim bakalım bu bilgeler ne kadim hikâyeler anlatıyor?”
Tasarımcı: Mustafa Timur
Light of The Past
“Görebildiğiniz tüm ışıklar geçmişten gelmektedir. Bir izin peşinde giderken bir ışık kaynağı, bir ipucu, bilgelikle rehberlik eder yolculuğunuza. En dip koyu gecede, en zifiri semada yıldızlar ve ay yol gösterir, umut verir aydınlık. Göbeklitepe görünür olacağı güne kadar henüz bilinmeyenin ve anlatılmamışın ışığını taşır içinde. Şimdi Taş Tepeler’i anlama ve hikâyesine henüz dahil olan bilgiye teslim olma zamanı. Yer ve gök birleşti, yeni bir çağ başlıyor… Asırlardır bekleyen torunlarına yol göstermek için geçmişin ışığı seninle.”
Tasarımcı: Mustafa Timur
BEYOND
“Göbeklitepe’nin sembolik anlamlarının günümüzde bir karşılığının olmaması, kendi içinde bir gizem ve keşfetmeye açık bir durum ortaya koyar. Çözüldükçe, kendimizi anlamaya dair pek çok cevap ortaya çıkacaktır. Bu keşfetme isteği ve parça parça anlamların ortaya çıkması servis tabaklarında bir doku tamamlama arayışı olarak ortaya konmuştur. Taşın kendi içinde eşsiz oluşu bulmacanın bir parçası haline getirilmiştir.”
Tasarımcı: Şule Koç
Anthro
“Tutma yerlerinin ne olduğu tam olarak bilinemeyen birtakım araçlardan oluşur. Bu kulplar Göbeklitepe dönemindeki aletlere de gönderme yapıyor. Bu farklı formlar kullanıcılara işlevlerine dair hayaller kurdurur. Belki kendileri de bu kulp kısımlarını farklı işlevler için kullanabilir.
Şeker ezme, baharat dövme veya bir tarak… Kullanıcının hayal gücüne kalmış, Göbeklitepe zamanlarına ait parçalardır.”
Tasarımcı: Şule Koç
