Taşın belleği Carrara

Yazı: Ersin BOZKURT

Carrara; İtalya'nın kuzeybatısında Toskana bölgesinde nüfusu 65 bin civarında bir kent. Carrara'yı marka yapan en önemli unsur ise Yunanca'da 'Parlayan taş' anlamına gelen beyaz mermeri. Bu küçük İtalya şehrini marka yapan mermer çeşitleri ise Apuan Alpleri'nin denize doğru konumlanan yamaçlarında bulunan ocaklardan çıkartılıyor. Dünyanın bilinen ve antik dönemden bu yana çalışmaya devam eden iki önemli mermer rezervinden birisi olan Carrara'da mermer, şehrin turizm ile birlikte en önemli gelirini oluşturuyor.

Deniz ve dağların arasında konumlanan Carrara, tarihi, gelenekleri, kültürü ve zengin Toskana mutfağıyla da ünlüdür. Şehirde İtalyanların dışında yabancı uyruklu birçok kişi yaşamaktadır.

Her yıl Carrara'ya büyük canlılık katan etkinliklerin en başında Heykel Bienali gelmektedir.

Anarşizm kültürü ile beslenen kent

1894 tarihli The New York Times, 1885 yılında anarşist faaliyetlerinden dolayı Belçika ve İsviçre'den sürgün edilenlerin Carrara'ya gelerek, buradaki taş madenlerinde çalışan işçiler ve taş oymacıları arasında örgütlenip güçlendiklerinden söz eder.

Dünyada en değerli beyaz mermer yataklarının merkezi olarak bilinen Carrara, zaman içerisinde halk arasında giderek güçlenen anarşizm kültürü ile, 1968 yılında kurulan IAF (International Anarchist Federations)'a da evsahipliği yapmıştır.

Carrara, Rönesans sırasında yapılan ve dünyaca ünlü bir çok heykelin de hammaddesini veren bir yer olması nedeniyle de bilinir.

Mermerden yapılan heykelleri, limanında yüklenmeyi bekleyen mermer blok ve plakaları, Carrara geneline yayılan irili ufaklı mermer fabrikaları, doğal taş işleme makinaları yapan marka fabrikaları ve dağ yamaçlarına yakın noktalarda bulunan küçük taşları işleyerek burada vazo, evye, sütun gibi ürünlere dönüştüren taş ustaları, Carrara kentini adeta 365 gün açık bir doğal taş fuarına dönüştürmektedir.

Taşın belleği Carrara

Doğal taşın tarihsel bir belleği olarak algılanabilecek bir kent olan Carrara ve çevresindeki yerleşim merkezlerinde Carrara mermerlerinden yapılan heykeller tüm görkemleriyle kentleri süslerken tarihi yapılarda taşın ve kentin belleğini oluşturuyor. Doğal taşın bu önemli merkezinde ortaçağ ve neoklasik dönemde yapılan heykellerin yanı sıra günümüzde de Güzel Sanatlar Fakültesi ve özel heykelcilik okulları Carrara'yı geleceğe taşımaya devam ediyor. Dünyanın pek çok ülkesinden üniversite eğitimi için Carrara'ya gelen öğrenciler, yenilikçi sanatsal üretimi böylesine yüksek bir prestije sahip Üniversite'de yaşıyorlar.

Carrara'da sanat sadece mermerden ibaret değil!

Carrara tabii ki mermerden ibaret değil. Carrara ve çevresinde bulunan yerleşim merkezlerinde yüzlerce Otel, Pizzeria, Gelato, Teratterio ve benzer küçük aile işletmelerinde konaklayan turistler Carrara'nın kent ekonomisine ciddi katkıda bulunuyor. Carrara mermer ocaklarını gezmeye gelen binlerce turist aynı zamanda kentin önemli sanat organizasyonlarından olan Heykel Bienali, birkaç yıldan bu yana iki yılda bir düzenlenen Carrara Marmotec Fuarı, Opera ve diğer sanat gösterilerini izleme olanağı buluyor. Sahil boyunca sıralanan özel plajlar ise deniz turizmi için gelen turistlerin gözdesi durumunda.

Eylül ayında Cassa di Carrara Vakfı ve Cassa di Carrara Festival komitesi tarafından organize edilen Felsefik Fikirler Festivali ise Carrara'nın en önemli kültürel etkinlikleri arasında yer alıyor.

Mermer ocaklarındaki eski demiryolu

Carrara Mermerleri üç ayrı havzada üretiliyor. Unutulmaz Torano, Fantiscritti ve Colannata arasında görkemli köprüleri ile muhteşem bir güzellik sunan eski demiryolu ve yine mermer blok indirme rotası Vara, kayaların içine oyulmuş tünelleri ile mermer ocaklarını keşfe giden turistlerin büyük ilgisini çekmektedir. Antik Roma döneminden bu yana çalıştığı bilinen Carrara ocaklarının çevresinde bulunan pek çok yazıt ve eser bugün mermer müzesinde sergilenmektedir.

Apuan Alpleri'nin eteğindeki bu küçük İtalya şehrinin önemli konukları arasında Michelangelo, Bedizzano, Maria Assunta, Prens Alberico gibi isimlerde bulunuyor.

Her yıl Ağustos ayında mermer ocaklarının muhteşem fonu eşliğinde düzenlenen heykel sempozyumunda Carrara Dağlarının dik yamaçlarında mermer ocakçılığının geçmişi görsel ışık şovlarıyla canlandırılıyor. Ahşap üzerinden kaydırılarak insan ve manda kullanılarak indirilen bloklar, turist ve sanatçılara geçmişi yaşatıyor.