Artan enerji maliyetlerini azaltmak için güneş enerjisi üretimini düşünen firmaların neler yapması gerektiğini uzmanına sorduk
Yeni Lisanssız Elektrik Üretimi Yönetmeliği düzenlemesi öncesinde yatırımcılar, fabrikalarının bağlı olduğu elektrik dağıtım şirketlerinin veya bağlı oldukları OSB’lerin bölgesi ile sınırlıydı. Düzenleme sonrasında ise Yatırımcılar için Türkiye çapında bulunan 21 Elektrik Dağıtım Şirketi’nden herhangi birinin bölgesinde Arazi Güneş Enerji Santrali kurulumu yapabilme imkânı oluştu. Bu durum çatısında yeterli kapasite bulunmayanlar için önemli bir gelişme.
Yenilenebilir enerji kaynaklarından olan güneş enerjisi, her geçen gün talebi artarak büyüyen bir sektör haline gelmiştir. Gerek dünyaya gerekse cebimize sağladığı avantajları şu şekilde özetleyebiliriz;
- Sera gazı salınımı yapmaz, çevre dostudur.
- Kurulduğu andan itibaren bedavaya elektrik üretimi sağlar.
- Dünyanın her yerinde elde edilebilir.
- İşyerinizin veya evinizin değerini artırır.
Güneş enerjisi sisteminin offgrid (şebekeden bağımsız) ve ongrid (şebekeye bağımlı) olmaz üzere 2 ayrı kurulumu vardır.
Öncelikle Off Grid ne demek kısaca değinelim;
- Şebekeden bağımsız olarak işleyen bu sistemler elektriğin olmadığı ya da hatlara uzak bölgelerde tüm elektrik ihtiyacını karşılamaya yarar.
- Off Grid sistemler şebekeden bağımsızdır bu nedenle diğer adına akülü sistemler de denilebilmektedir.
- Akülü sistemler dağ evi, bağ evi, yayla evleri, çiftlikler, karavanlar, yatlar ya da tekneler gibi elektrik şebekesinin olmadığı alanlara elektrik sağlarlar. Bu gibi alanlarda en sık tercih edilen güneş enerjisi sistemlerinden biri Off Grid sistemlerdir.
On Grid sistemlerde ise;
- Şebekeye bağlı fotovoltaik sistemlerdir, üretilen elektriğin akülerde depolanması yerine üretim yerinde tüketilmesi prensibine dayalı çalışmaktadır.
- Projelendirme yapılırken üretilmesi istenilen ya da ihtiyaç olan enerji miktarı tespit edilir.
- Üretilen enerji yüksek çevrim gücü olan, merkezi şebekeye bağlanabilen invertörler ile merkezi şehir şebeke sistemine bağlanır. Böylelikle panellerden üretilen enerji doğrudan şebeke sistemine gönderilmiş olur.
- Alan ve ışınım koşulları uygun olduğu taktirde şebekeye bağlı elektrik üretim sistemi ile istenilen güçte elektrik enerjisi üretimini sağlamak mümkündür.
Aralarındaki temel farkı şu şekilde açıklayabiliriz;
Şebekeden bağımsız güneş enerji sistemi (off-grid), enerjiyi depolamak için aküye ihtiyaç duyar, yerel şebekeye bağlı değildir ve kendi kendine yeterlidir. Şebekeye bağlı güneş enerjisi sistemi (on-grid), elektrik şebekesine bağlıdır ve bu nedenle aküye ihtiyaç duymaz. Off-grid ve on-grid güneş enerji sistemi arasındaki temel fark budur.
KURULUM SÜRECİ
- Kurulum süreci başlamadan önce elektrik faturasına bakılarak yıllık elektrik tüketimi hesaplanır.
- Yıllık elektrik tüketimine göre çatı alanı, çatı konumu, çatı malzemesi, bulunduğu yer vs. hesaba katılarak verimlilik ön planda olacak şekilde bir tasarım yapılır. Kullanılacak panel sayısı, invertör sayısı, invertör ve panellerin güçleri belirlenerek projelendirilir.
- Son üretilen panel teknolojisi ile panellerden m² başına verimi 200 Wh (watt saat) ’e kadar ulaşmaktadır.
Bir örnek ile açıklarsak;
3000 m² ‘lik bir alanı baz alalım, 450 W gücünde panel kullanırsak yaklaşık olarak 1000 adet panel sığabilmektedir. Bu da 450 kWp’lik DC güç demektir. Bu hesap kabataslak bir hesap olmak ile birlikte GES kuracağınız alanın özelliklerine göre değişiklik göstermektedir. Mühendislik açıdan incelenip öyle tasarlanmalıdır.
YENİ YÖNETMELİK VE MAHSUPLAŞMA
SATIŞ
Türkiye’nin herhangi bir bölgesinde tarıma elverişli olmayan, “Marjinal Tarım Arazisi” olarak adlandırılan arazilere yatırımcı olarak tüketiminiz doğrultusunda Güneş Enerji Santrali kurulumunu Yeni Lisanssız Elektrik Üretimi Yönetmeliği ile yapabilirsiniz. Ancak önceden mevcutta, kurulum yaptığınız bir Güneş Enerji Santrali’niz varsa eğer aynı bölge ile sınırlı kalıyorsunuz. Şayet yoksa, önceki yıl tükettiğiniz kilowatt saat enerji kadar üretim yapmakla beraber bir bu kadar daha kapasitede üretim yapma imkânınız bulunmaktadır. Bu durumu rakamlarla şöyle söylenebilir; 1000 kilowatt saat yıllık tüketiminiz olduğu noktada 1000 kilowatt saat üretip mahsuplaşabilirsiniz ve ek olarak 1000 kilowatt saat daha üretim yapıp satabileceğiniz için 2000 kilowatt saat üretim yapabilecek bir Güneş Enerji Santrali (GES) kurma hakkına 2022 Yeni Lisanssız Elektrik Üretimi Yönetmeliği ile sahipsiniz demektir.
ABONELİK BİRLEŞTİRME
Birden fazla fabrikanız olması ise size 2022 Yeni Lisanssız Elektrik Üretimi Yönetmeliği ile ikinci bir artı getirmektedir. Aboneliğinizin aynı olması kaydıyla (ticarethane, sanayi, tarımsal) tüm tüketim noktalarınızın yıllık toplam enerji tüketimi baz alınarak Güneş Enerji Santrali kurulumu sağlayabilirsiniz. Arazi kurulumu için belirleyeceğiniz arsanın bulunduğu bölgeye bağlı Elektrik Dağıtım Şirketi’nin sınırları içerisinde fabrikanız/tüketim tesisiniz olması veya gelecek zamanda oldurmanız durumunda ise hakkınız olan kapasitede arazi kurulumu ile sınırlı kalmayıp çatı üzeri kurulum da yapabilirsiniz.
DESTEKLER
KOSGEB, TKDK, KKYDP, TurSEFF, TTGV dönemsel olarak GES projeleri için bazı bölgelerde destek sağlamaktadır. Her bir hibe programının başvuru şartı ve hibe sağladığı bölgeler kendilerine göre farklılık göstermektedir.
