Türk Doğal Taş Sektörü Markalaşmanın Neresinde?

Günan Ceren ERGUVAN

Marka&Patent Vekili

Marka Nedir?

Marka, bir işletmenin mal ve/veya hizmetlerini bir başka işletmenin mal ve/veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi adları dahil, özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi veya ambalajları gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayımlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işarettir.

Yani özetle marka işletmenin ayırt edici işaretidir.

Marka Tescili Neden Önemlidir?

Marka tescili, işletmenin tescil aldığı ürün ve/veya hizmet için tekel hakkını elinde bulundurmasıdır. Bu tekel hakkı, hem aynı sektörde benzer ya da birebir markanın varlığını engellemekte hem de tescilli markanın üretim, hizmet, pazarlama .. vs haklarını işletmeye tanımaktadır.

Markalaşma yolunda hem zaman hem de emek verilmiş markaların tescil edilmemiş olması taklidin yanı sıra haksız rekabete de sebep olmakla beraber işletmeye maddi manevi zararlar doğurmaktadır.

Mermer sektörü için marka tescilini özelleştirmek gerekirse; sektörel olarak doğal taş isimleri marka vasfı taşımamaktadır .Sebebi ise Kanuna göre ‘ kamuya mal olmuş , ürünün adı olmuş isimler’ marka olarak tescil ettirilemez.

Örneklendirmek istersek, ‘Grey’ mermer sektörü için ‘ayırt edici işaret’ olmadığından tescil edilemez ama Alacakaya Mermer firmasına ait ‘Milan Grey’ ismi ‘Milan’ markasının ‘ayırt edici’ işaret olmasından dolayı marka vasfı taşımakta ve dolayısıyla tescil edilebilir bir marka haline gelmektedir.Aynı Zamanda işletmelerin Ticari ünvanları da marka vasfı taşımaktadır. Her ne kadar Ticaret Ünvanı Ticaret Odalarına tescil ettirilmiş olsa da Türk Patent ve Marka Kurumu’na tescil ettirilmemiş bir unvan marka vasfı taşımamaktadır. Bu durum aynı isimle aynı sektörde farklı bir işletmenin varlığı ile karıştırılma ihtimalini beraberinde getirmektedir. İşte tam da bu yüzden bir işletmenin ayırt edici işareti olan TİCARİ ÜNVANININ marka olarak tescil edilmesi gerekmektedir.

Bir örnek ile açıklamak gerekir ise; xxxx Mermer firması 1970 yılında İstanbul Ticaret Odasına kayıt la firmasını kurmuştur. Ancak marka tescilini almamıştır. Bu durumda aynı sektörde bir başka işletmenin aynı ünvanı marka olarak tescil ettirip kullanma riski ile karşı karşıya kalabilmektedir..

Marka Tescil Süreci

Ülkemizde marka tescil süreci ortalama 6-9 ay arası sürmekte olup, Türk Patent ve Marka Kurum’una başvuru yapıldığı tarih itibari ile Koruma başlamaktadır. Kurumca ortalama ilk 4 ay içerisinde başvuru şekli olarak incelenmekte ve tesciline herhangi bir engel durum olmadığı hallerde (benzer marka ve/veya marka olamayacak işaretler dahilinde değil ise) Resmi Marka Bülteninde markanız yayınlanmaktadır. Yayın süresi resmi olarak 2 aydır. Bu süre içerisinde diğer marka sahiplerince herhangi bir itiraz yapılmaz ise Markanız tescile bağlanmaktadır.

Tescilli Markaların Korunma Süresi

Tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır. Bu süre onar yıllık dönemler halinde sonsuz sayıda yenilenebilir.

Marka Hakkının Sona Ermesi

Marka hakkı 2 şekilde sona ermektedir:

1-Markanın süresi içinde yenilenmemesi

2-Marka sahibinin marka hakkından vazgeçmesi

Tescilli Markanın Koruma Alanı

Bir marka, ilgili ülkede, o ülkenin yasaları kapsamında korunmaktadır. Bunun için marka kullanılacağı ülkenin yasaları çerçevesinde tescil ettirilmelidir. İhracat yapan bir işletmenin taklidin önüne geçebilmesi için markasını ilgili Ülkelerde de ayrıca tescil ettirmesi gereklidir.